Tilburg Virtueel

{youtubejw popup="true" divid="weemoed-1"}fBLie85LX-I{/youtubejw} {avrpopup type="lightbox" id="weemoed-1"} {/avrpopup}

Video's: respect. Peter Hofland/Soundscapes en Nachtburgermeestert; Artwork: Walter Kerkhofs; Poëzie: Jasper Mikkers en Zjef Naaykens; Proza: Shoarma is Döner dan Kebab

Café Weemoed

Een kamer als een kast zo groot, een kapstok
voor kapotte parapluies en in de steek gelaten jassen, een zootje krukken en een oude telefoon,
een voorproef op de eeuwigheid,- dat is Weemoed.

Beschenen door zachtaardig licht, door geur
omgeven als ontstegen uit een boerenschouw,
zitten daar de Gogols uit het Donkere Zuiden
met gebogen schouders aangeschoven aan de bar.
Ze reciteren Poesjkin en Pessoa,
de Pisaanse cantos, opgetekend in een kippenren,
en knikken zwijgend als de geest van een verdwaalde,
opgegaan in rook, hen weer bezoekt.

Een raam, een deur, een geur van het vergane.
Voor wie er niks te zoeken heeft onvindbaar.
Voor wie niks zoekt niet te ontwijken.
Want ieder die, ooit aangeraakt door weemoed, de lege uren van de avond naderen ziet, vol dreiging
en onstuitbaar als een goed gedrilde legertroep,
die staat op uit zijn fauteuil, trekt zijn schoenen aan
en gaat op weg naar Weemoed. Wie daar een huis vindt,
voelt: Weemoed is hier, Weemoed is in ons allen.
En met Weemoed heffen zij het glas,
met Weemoed luisteren zij naar de verhalen
die gonzen om de lampen, fladderen om de hoofden.
Met Weemoed drinken zij zich kalm en diep
de nacht in, en de ochtend, wetend wat de radeloze voelde
die met radeloze letters op de muren schreef:
"Weemoed! Met Weemoed denken wij aan haar."

Gemorste as. Gemompel in de rook.
Gebogen hoofden, trage blikken.
Iedere avond wordt de dag begraven
met het ritueel waarmee de priester afscheid neemt
van een gestorven parochiaan: het heffen van de kelk,
het vochtig maken van de lippen, het slikken
van ontroering, oefening van Weemoed en berouw.
Wie daar nooit binnen ging, weet niet waar Weemoed woont en die het weet, die wijst naar binnen:
Weemoed woont in ons hart.

Een pelgrimage naar verloren jeugd en schoonheid
is de gang naar het toilet,
door deuren met affiches volgeplakt, berookt en bruin
van ouderdom, doorstoken met punaises, en toch,
wie door de laatste deur heen gaat en droefgeestig
neerkijkt op zijn haast ontilbaar niets,
niet wetend of het stromen opgehouden heeft of nog beginnen moet,
die wanhoopt niet. Die weet dat hij daar
niet alleen is. Op elke muur, boven de bakken en opzij,
vanaf de binnen- en de buitenkant van deuren
spreekt hem handgeschreven Weemoed toe,
in blauw, wondkleurig rood, droefgeestig zwart.
In grote letters, schuinschrift, kromme zinnen,
regels afgebroken ook, van nood getuigend.
"Alles wat nobel is, heeft Weemoed in zich"
staat er, en "Weemoed, kom terstond!
Aan de waslijn wappert mijn hond".

Langs een heuvel naar beneden loopt de weg
waar Weemoed woont. Voor ieder is hij er altijd
wanneer er wordt geklopt, voor een verdwaalde zeker.
Na sluitingstijd wanneer het wemelt van verlatenheid en stilte in de straten, werkt Weemoed door,
veegt de vloer aan, zet de dingen op hun kop.
Weemoed is zeker van zijn zaak, want overal
waar mensen wonen, woont Weemoed.

Weemoed is onuitroeibaar.
Weemoed klinkt door in onze dromen en gedichten.
Wanneer het donker is en onleesbaar zijn geworden de leugenkreten
op de muren zoals: "Weemoed is weg. Weemoed komt nooit weerom"
of "Wees voor Weemoed op je hoede, Weemoed maakt je lichter",
klinkt Weemoed door in het gegorgel van fonteintje en weeceepot,
in de zuchten die weerklinken op de dichtbeschreven deuren.
Verlaten lijkt de kamer, het Café van Weemoed, op de heuvel.
Maar wie een blik naar binnen werpt, door een kier in het gordijn,
zal licht zien en bewegende gestalten. Gefluister horen.
Of, in de koude nacht weerklinkt een sidderende schreeuw opeens,
een ijzingwekkend heldere kreet, zich borend in de sterrenrijke hemel:
"Weemoed, laat ons hier niet achter. Weemoed, laat ons niet alleen."

Jasper Mikkers

Weemoed

Een café om te huilen is het. Ik werk er sinds een paar maanden op maandagavond en elke keer heeft er wel iemand gehuild, meestal aan de bar. Voorafgegaan door soms een ruzie of een verliefdheid, maar meestal ook een aantal glazen jenever, stromen de tranen zo welig als in een uiensnijderij.

Wellicht ligt het aan het café. Het is met zijn wrakke meubilair en gebruind door echte rook de laatste gewone kroeg aan de Korte Heuvel in hartje Tilburg. De telefoon onder de trap heeft nog een draaischijf. Er hangt ergens een vergeeld document waarop met de hand geschreven is hoeveel wild (3998 stuks!) de jagers van de steenrijke fabrikantenfamilie Van Puyenbroek in 1939 op hun landgoed bij elkaar liet drijven om het vervolgens zelf af te schieten. De rest van het interieur is al net zo'n anachronisme in het met Chinees graniet gladgetrokken horeca-kerngebied als drijfjachten en textielbaronnen.

Bij de laatste brandveiligheidscontrole lukte het alleen door een stukje van de piepkleine bar af te zagen en het rek met whiskyflessen hoger te hangen om een vergunning te krijgen voor de aanwezigheid van 24 personen. Een aantal waarmee de uitbater content is; de versleten vloer en de barman zouden niet meer kunnen verdragen.

Het kan natuurlijk ook aan de cliëntèle liggen. Bestaande uit vooral dichters en andere artiesten zijn de meesten ex-, ambulant of toekomstig cliënt van de psychiatrische hulpverlening en/of verslavingszorg en worstelen ze in Weemoed vrijwel dagelijks met de zin van het bestaan.