Tilburg Virtueel

...in cultuurbreedste zin

I - Tymen Trolsky

Tymen Trolski"Op de bovenverdieping van Tuinstraat 110 woonde in de jaren zeventig Tymen Trolsky, de pseudo-naam van de auteur die tegenwoordig onder zijn eigennaam publiceert: Jasper Mikkers. In de jaren 1974 en 1975 verscheen de ene na de andere publicatie van de toen volkomen onbekende Tymen Trolsky: Hyacintha en Pasceline, Liederen van Weemoed, Wanhoop en Waanzin, Indiase Liederen en Aliesje. In literaire kringen heerste grote verwarring over de vraag, wie achter het pseudoniem schuil ging. Vooral na het verschijnen van Trolsky's tirade tegen letterkundig Nederland in Maatstaf, Ober, afrekenen!!! werd er druk gespeculeerd. Propria Cures meende dat W.F. Hermans Trolsky was, Hans Warren verdacht Gerrit Komrij, en anderen hielden het op Martin Ros en Theo Sontrop. Hans Warren schreef in de Proviciaalse Zeeuwsche Courant: `Zijn geschriften zijn verbijsterend, in alle opzichten. Hij is ongelooflijk erudiet, hij schrijft met een fabelachtige kennis van zaken over zeer uiteenlopende zaken, ja, hij kan schrijven voor drie. Hij heeft potten met allerlei soorten van inkt. Hij kan prachtig fulminerende kritieken schrijven; hoewel hij zich nog maar een paar jaar met de Nederlandse letteren bezig houdt blijkt hij vrijwel alles gelezen te hebben'.
Op Tuinstraat 110, schreef Mikkers bijna al zijn Trolsky-werk, meestal 's nachts, op de zolder, tussen de drogende was. Wanneer het daar 's winters te koud werd, zat hij in de badkamer te werken, op een omklapbare plank waarop net een klein formaat typemachine paste. Als hij een toets aansloeg, viel de kalk van de muur in de typemachine. In 1975 werd het pseudoniem Tymen Trolsky ontmaskerd door Johan Diepstraten in De Stem. Hierop schreef de Tilburgse dichter Jace van de Ven, die op poëziemanifestaties regelmatig als Trolsky optrad, aan Diepstraten: 'Aangezien ik op 27 mei toch in Amsterdam moet zijn, kom ik u persoonlijk in elkaar slaan. Ik ben te lomp voor een tactvol gesprek, maar wel erg sterk'.

(Bron: 'Literaire wandeling Tilburg', door Jef van Kempen en Ed Schilders, 1996; ook aan te treffen op CuBra)

"In het boek en op pad zijn er enkele geëigende Tymen Trolskiplekken om bij stil te staan. Wat te denken van het huis van Tymen Trolsky (1948) in de Tuinstraat? Trolsky heette eigenlijk Jasper Mikkers, maar publiceerde in de jaren zeventig onder zijn pseudoniem artikelen die de literaire wereld in verwarring brachten. Wie was toch die Trolsky? De hoofdstedelijke grachtengordel maakte zichzelf belachelijk door met namen als W.F. Hermans, Gerrit Komrij en Martin Ros op de proppen te komen. De talentvolle Mikkers had het indertijd niet breed. Op zijn koude zolderkamertje in een pand aan de Tuinstraat tikte hij zijn Trolsky-werk. 'Als hij een toets aansloeg, viel de kalk van de muur in de typemachine', schrijven de auteurs van Literaire wandelroute Tilburg. Trolsky zelf beschrijft diezelfde situatie veel cryptischer: "Soms lukte 't mij, des nachts, gezeten aan m'n keukentafel op zolder, de lampen gedoofd en m'n hand rustend op 't papier, de werkelijkheid om te vormen tot 'n bepaald soort waanzin. Star voor mij uit kijkend, 't donker in, mijzelf opzwepend, martelend, dwingend, doken 'r plotseling afgrijselijke beelden op: m'n hoofd vulde zich met de meest monsterachtige, krankzinnige visioenen. Daar, balancerend op de rand van de waanzin én bezeten van de drift de taal aan stukken te schrijven, smeedde ik m'n 'Liederen van Waanzin.' "

Bron: WayBackmachine, website 'Tilburg Literair', februari 1996